De Sumatraanse Neushoorn
(Dicerorhinus sumatrensis)
De officiële classificatie volgens de IUCN is als volgt: Koninkrijk: Animalia Fylum: Chordata Klasse: Mammalia Orde: Perissodactyla Familie: Rhinocerotidae Genus: Dicerorhinus Species: Dicerorhinus sumatrensis, G. Fischer, 1814 Sub-species: Dicerorhinus sumatrensis sumatresnis Dicerorhinus sumatrensis harrissoni Dicerorhinus sumatrensis lasiotis (waarschijnlijk uitgestorven) Morfologie
De Sumatraanse neushoorn is de kleinste van alle neushoorns. De bovenlip is puntig, al is dit niet zo duidelijk als bij de Javaanse en zwarte neushoorns. Het dieet bestaat uit bladeren en twijgen. Zoals alle neushoorns is de Sumatraanse neushoorn bijziend, maar heeft hij een sterk ontwikkelde neus en oren.
Het uiterlijk van de Sumatraanse neushoorn is uniek onder neushoorns. De kop is relatief lang en voorzien van twee kleine hoorns, waarvan de voorste gebruikelijk 15-25 cm lang. De huid van de Sumatraanse neushoorn is bedekt met een bruine tot rosse vacht, die in sommige individuen opmerkelijk lang en dik kan zijn. Het is dan ook niet verrassend dat de Sumatraanse neushoorn de dichtste levende verwant van de prehistorische wolharige neushoorn is.
Een volwassen neushoorn heeft een gemiddelde lichaamslengte van 250 cm, een schofthoogte van 120-145 cm en een lichaamsgewicht van 500-800 kg.
Habitat
De Sumatraanse neushoorn leeft in tropisch regenwoud en montaan bos. Soms begeeft hij zich tot de bosrand en in secundaire bossen, wat vooral in het droogseizoen voorkomt als de neushoorn op zoek is naar water. Het is een soort die vooral in heuvelachitg gebied leeft nabij waterbronnen. In het regenseizoen migreert hij heuvelopwaarts, als de lagere gebieden onder water staan. Een belangrijk aspect van de habitat van Sumatraanse neushoorns is de aanwezigheid van plekken waar ze zout en andere belangrijke mineralen van de grond en rotsen kunnen likken.
Geschiedenis
Oorspronkelijk kwam de Sumatraanse neushoorn voor in de uitlopers van de Himalaya in Bhutan en Noord-oost India, Zuid China (Yunnan), Myanmar, Thailand, Cambodja, Laos, Vietnam, het Maleisisch schiereiland, en de Indonesische eilanden Sumatra en Borneo.
Tegenwoordig is zijn verspreiding beperkt tot een handvol populaties op Sumatra en Borneo, met nog enkele kleinere populaties op deze eilanden en het Maleisisch schiereiland. De grootste populaties bevinden zich in Nationaal Park Gunung Leuser, Nationaal Park Bukit Barisan Selatan, Nationaal Park Way Kambas (alle drie op Sumatra; D. s. sumatrensis) en Nationaal Park Tabin in Sabah (Maleisisch Borneo; D. s. harrissoni). Nationaal Park Kerinci Seblat op Sumatra, Nationaal Park Taman Negara (Maleisisch schiereiland; D. s. sumatrensis) en de Danum Vallei in Sabah bevatten ook nog kleine populaties. Daarnaast is er nog een uiterst kleine kans dat er in de Lassai streek in Noord Myanmar een kleine populatie D. s. lasiotis overleeft. De totale wereldpopulatie wordt geschat op minder dan 275, en is nog steeds dalende.
Bedreigingen
Alle drie de Aziatische neushoornsoorten bevinden zich in een demografische crisis die vooral veroorzaakt wordt door het illegale gebruik van neushoornproducten in Chinese en andere medicijnen en door de degradatie van neushoornhabitat als gevolg van groeiende bevolkingen. Behalve voor medicijnen worden de hoorns ook gebruikt in het handvat van traditionele Yemenitische dolken (jambiyas). Dit is vooral waar voor Afrikaanse neushoornsoorten, en in mindere mate voor de Indische neushoorn.
Alhoewel er sinds kort in Bukit Barisan Selatan en Way Kambas geen stroperij van Sumatraanse neushoorns meet plaatsvindt, blijft stroperij één van de twee belangrijkste bedreigingen voor Sumatraanse neushoorns. De tweede grootste bedreiging is de verminderde vatbaarheid van de populaties. De resterende populaties zijn op zichzelf te klein om op de lange termijn te kunnen overleven. Door een gebrek aan connectiviteit tussen de verschillende beschermde gebieden is het voor deze populaties niet mogelijk om zich op natuurlijke wijze met elkaar te mengen.
Andere bedreigingen voor Sumatraanse neushoorns zijn:
- Landbouw. Zowel kleinschalige landbouw als industriële landbouw zijn een bedreiging, omdat zelfs de bossen in beschermde gebieden moeten wijken voor kleine boeren en grote oliepalmplantages.
- Illegale houtkap draagt ook bij aan de ontbossing van het leefgebied, alhoewel deskundigen van mening zijn dat dit de soort niet ernstig beïnvloedt, aangezien de Sumatraanse neushoorn robuust genoeg is om ook in bossen die in verslechterde staat verkeren te overleven.
